[ مقدمه ها ] پيشگفتار يكى از كارهاى ابتكارى و سودمند حكيمان ما ، تأليف كتاب‌هاى كاربردى ويژه شرايط خاص است كه كتاب زاد المسافرين نمونه‌اى از آنها است . مؤلف كتاب حكيم حاج ملا محمد مهدى بن على نقى شريف كه در اواخر دوره صفويه و مقارن فتنه افاغنه ( بين سال‌هاى 1142 - 1134 هجرى ) از سفر حج به اصفهان بازگشته بود به درخواست يكى از دوستان خود به نام ميرزا محمد اسماعيل كه تجربه سفرهاى مكرر و مستمر داشت با در نظر گرفتن شرايط خاصى كه مسافران با آن روبرو بودند كتابى به نام زاد المسافرين تأليف كرد ( سال 1141 هجرى ) . در اين كتاب بخش اول ناظر بر تدابير مسافرين و دستور العمل‌هاى بهداشتى و بخش دوم درمان بيمارىهايى است كه در شرايط عدم دسترسى به پزشك انجام آن توسط مسافران ميسر است « 1 » . كتاب حاضر كه توسط مؤسسه احياء طب طبيعى قم به سفارش مؤسسه مطالعات تاريخ پزشكى ، طب اسلامى و مكمل مقابله و تصحيح شده است علىرغم گذشت بيش از 3 قرن هنوز خواندنى ، آموزنده و الهام‌بخش است و اميد مىرود اينك كه حركت ملى بازيابى ، احياء و آموزش طب سنتى در دانشگاه‌هاى علوم پزشكى كشور رسما آغاز شده است با استقبال دانشجويان و دانش‌پژوهان روبه‌رو گردد . مؤسسه مطالعات تاريخ پزشكى ، طب اسلامى و مكمل

--> ( 1 ) . برگرفته از ديباچه كتاب زاد المسافرين و خرقه بخيه - انتشارات ويژه مؤسسه مطالعات تاريخ پزشكى ، طب اسلامى و مكمل ( 1383 ) .